การเวนคืน เป็นวิธีการที่รัฐบาลประสงค์จะนำที่ดินเอกชนมาใช้ประโยชน์
รูปการให้บริการสาธารณะหรือเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมรัฐจึงต้องออกกฏหมายที่เรียกว่าพระราชบัญญัติเวนคืนที่ดิน
เพื่อที่จะให้การเวนคืนเป็นไปโดยสะดวก กฎหมายจึงบัญญัติไว้ว่า หากจะเวนคืนที่ดินในบริเวณใดให้รัฐตราเป็นพระราชกฤษฎีกา
เราเรียกว่าพระราชกฤษฎีกาเวนคืนที่ดิน การออกพระราชกฤษฎีกาเวนคืนที่ดิน
เป็นไปเพื่ออำนวยความสะดวกให้เจ้าหน้าที่เข้าไปสำรวจพื้นที่เพื่อทำการสำรวจทรัพย์สิน
แนวที่ดินเพื่อที่จะเวนคืนและประเมินราคา ซึ่งส่วนใหญ่ในบ้านเราที่มีเวณคืนที่ดิน
ก็เช่น กรมทางหลวง การทางพิเศษแห่งประเทศไทย กรุงเทพมหานคครเมื่อเจ้าหน้าที่สำรวจเสร็จแล้ว
จะกำหนดราคาเบื้องต้นเพื่อกำหนดในการชดใช้ค่าเวนคืน ในรูปคณะกรรมการ
ซึ่งเมื่อมีการออกพระราชกฤษฎีการเวนคืนในท้องที่ใดแล้วจะมีขั้นตอน
ดังนี้
ขั้นตอนการกำหนดราคาเบื้องต้นและขอรับค่าทดแทนเบื้องต้น
ที่หน่วยงานที่มีอำนาจเวนคืน สำรวจราคาทรัพย์สินและกำหนดราคาเบื้องต้นแล้ว
จะมีหนังสือแจ้งผู้ถูกเวนคืน ไปให้ไปรับค่าทดแทนเบื้องต้น หากท่านไม่พอใจการกำหนดราคาเบื้องต้นท่านจะไม่รับเงินค่าถูกเวนคืนเบื้องต้นได้หรือไม่
ซึ่งผู้เวนคืนสามารถดำเนินการได้ในสองรูปแบบ คือ
1. ขอรับค่าทดแทนเบื้องต้นโดยไม่สงวนสิทธิในการอุทธรณ์
ซึ่งก็คือลักษณะของการประนีประนอม ซึ่งเจ้าหน้าที่อาจนำหนังสือที่มีลักษณะข้อความดังกล่าวมาให้เซ็นต์
ซึ่งเจ้าของที่บางท่านก็ยอมเซ็นต์
ให้โดยไม่เข้าใจ ทำให้เสียสิทธิในการอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการอุทธรณ์พิจารณาอุทธรณ์
2. ยอมรับค่าทดแทนเบื้องต้น โดยสงวนสิทธิต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์
โดยท่านสามารถขอรับเงินค่าทดแทนตามที่หน่วยงานที่ออกหนังสือแจ้งให้รับเงินค่าทดแทนเบื้องต้นได้
และสามารถอุทธรณ์ได้ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
3. เมื่อท่านรับเงินค่าทดแทนเบื้องต้นแล้วท่านต้องยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีที่ดูแลหน่วยงานที่เวนคืนที่ดินของท่าน
เช่น กรมทางหลวง ก็ต้องอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นต้น
โดยมีระยะเวลา 60 นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งให้ไปรับเงิน ค่าทดแทนเบื้องต้น
มิฉะนั้นท่านอาจเสียสิทธิในการอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรี เมื่อท่านอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีแล้ว
รัฐมนตรีจะตั้งคณะกรรมการขึ้นมา 1 ชุด เรียกว่าคณะกรรรมการพิจารณาอุทธรณ์
ซึ่งคณะกรรมการชุดดังกล่าวจะมีหน้าที่ในการกำหนดหลักเกณฑ์ในการให้ค่าเวนคืน
และพิจารณานำเรียนรัฐมนตรีว่าการ พิจารณาต่อไป
4. หากท่านไม่พอใจต่อคำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงที่กำกับหน่วยงาน
นั้น ๆ หรือรัฐมนตรีไม่วินิจฉัยให้แล้วเสร็จภายใน 60 วันที่ได้รับอุทธรณ์
ท่านสามารถฟ้องคดีต่อศาลภายในหนึ่งปีนับแต่วัน
ที่ได้รับแจ้งคำวินิจฉัยหรือพ้นกำหนดระยะเวลาที่รัฐมนตรีวินิจฉัยไม่แล้วเสร็จดังกล่าว
ซึ่งหากถ้าท่านฟ้องคดีหลังจากที่รัฐมนตรีรับอุทธรณ์ท่านแล้วและอยู่ในระหว่างพิจารณาของคณะกรรมการ
รัฐมนตรีจะหยุดพิจารณาทันที โดยให้ไปรอผลการพิจารณาของศาลต่อไป
กรณีการถูกเวนคืนนั้นยังมีรายละเอียดปลีกย่อยอีกจำนวนมาก
ในทางปฏิบัติ หากท่านเป็นอีกผู้หนึ่งที่ถูกเวนคืน และยังไม่เข้าใจรายละเอียดและขั้นตอนเรายินดีให้คำปรึกษา
|
